Bal Gangadhar Tilak Essay In Marathi Language

लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक - [Lokmanya Bal Gangadhar Tilak] मातीतले कोहिनूर लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक.

टिळकांचे खरे नाव केशव आहे परंतु त्यांना ‘बाळ’ या टोपण नावानेच सगळे ओळखत. टिळक अतिशय कुशाग्र बुध्दिमत्तेचे होते. त्यांचे गुरु त्यांना ‘सुर्याचे पिल्लू’ म्हणायचे.

लोकमान्य टिळक यांचे संपूर्ण नाव बाळ गंगाधर टिळक. टिळकांचा जन्म २३ जुलै १८५६ रोजी रत्नागिरी येथे झाला. रत्नागिरी जिल्ह्यातील चिखलगाव हे त्यांचे मूळ गांव. अर्थात, त्यांचा जन्म रत्नागिरीचाच. त्यांचे मूळ नाव केशव असे होते. पण, ‘बाळ’ हे टोपण नावच कायम राहिले. त्यांचे वडील गंगाधर पंत हे सुरूवातीला प्राथमिक शिक्षक होते. पुढे ते शिक्षण-निरीक्षक बनले. टिळक १० वर्षाचे असताना त्यांच्या वडिलांची पुणे येथे बदली झाली. त्यामुळे टिळकांचे शिक्षण पुणे येथे झाले.

सन १८७२ मध्ये टिळक मॅट्रीकची परिक्षा उत्तीर्ण झाले. त्यानंतर पुढील शिक्षणासाठी त्यांनी पुण्याच्या डेक्कन कॉलेजात प्रवेश घेतला. याच कॉलेजातून ते १८७७ मध्ये बी.ए. ची परिक्षा उत्तीर्ण झाले. पुढे सन १८७९ मध्ये ते एल.एल.बी. च्या वर्गात असतानाच त्यांचा आगरकरांशी परिचय झाला. समान ध्येयाने प्रेरित झालेल्या या दोन तरुणांनी ब्रिटिशांच्या पारतंत्र्यातून आपल्या मातृभूमीची सुटका करण्यासाठी लोकजागृतीच्या आणि राष्ट्रोद्धाराच्या कार्यात स्वतःला वाहुन घेण्याचा निश्चय केला.

विष्णूशास्त्री चिपळूणकर, टिळक व आगरकर यांनी १ जानेवारी १८८० रोजी पुणे येथे ‘न्यु इंग्लीश स्कूल’ ची स्थापना केली. पुढे टिळक व आगरकर यांनी इंग्रजी भाषेत ‘मराठा’ (२ जानेवारी १८८१) आणि मराठी भाषेत ‘केसरी’ ४ जानेवारी १८८१ रोजी ही वृत्तपत्रे सुरू केली. आगरकर ‘केसरी’चे तर टिळक ‘मराठा’ चे संपादक बनले. त्यानंतर टिळक व आगरकरांनी २४ ऑक्टोबर १८८४ रोजी पुणे येथे ‘डेक्कन एज्युकेशन सोसायटी’ ची स्थापना केली. पुढे एका वर्षाने २ जानेवारी, १८८५ रोजी या संस्थेच्या वतीने ‘फर्ग्युसन कॉलेज’ सुरु करण्यात आले.

लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक - संबंधित उपयुक्त लेखन/दुवे


Tips Information in Marathi

Lokmanya Tilak Information in Marathi, Biography & Essay


Lokmanya Tilak Information in Marathi

“स्वराज्य हा माझा जन्मसिद्ध हक्क आहे आणि तो मी मिळवणारच” असा नारा देणारे लोकमान्य टिळक एक स्वातंत्र्य सैनिकच नव्हते तर ते शिक्षक, समाज सुधारक आणि वकील सुद्धा होते. भारताला स्वातंत्र्य मिळवून देण्यात त्यांची मोलाची कामगिरी होती.

सुरुवातीची आयुष्य 

  • लोकमान्य टिळकांचा जन्म २३ जुलै १८५६ साली, महाराष्ट्रातील रत्नागिरी जिल्ह्यातील चिखली या गावी झाला. त्यांच्या वडिलांचे नाव गंगाधर व आईचे नाव पार्वतीबाई असे होते. त्यांचे जन्मनाव केशव गंगाधर टिळक असे होते परंतु त्यांना त्यांच्या ‘बाळ’ य टोपण नावाने ओळखले जाई. टिळक लहानपणापासूनच अत्यंत हुशार होते आणि गणित हा त्यांचा आवडता विषय होता. त्यांच्या कुशाग्र बुद्धी मुळे त्यांचे शिक्षक त्यांना ‘सूर्याचे पिल्लू’ म्हणत. लहानपण पासूनच टिळकांना अन्यायाविरुद्ध चीड होती. त्यांचा कणखर बाणा आणि बंडखोर वृत्ती लहानपणा पासूनच दिसत होती.
  • टिळकांच्या लहान वयातच आईचे छत्र हरवले व वडिलांच्या सोळाव्या वर्षी वडिलांचाही मृत्यू झाला. त्यानंतर त्यांचे काका गोविंदपंत यांनी टिळकांचा सांभाळ केला. त्यांनी नेहमीच टिळकांना शिकण्यासाठी प्रोत्साहित केले. त्यांनी मृत्युपूर्वी टिळकांचा विवाह सत्यभामाबाई उर्फ तापीबाई यांच्यासोबत लावून दिला. त्यावेळी टिळक अतिशय कृश शरीरयष्टीचे होते व तापीबाई सुदृढ होत्या. यावरून त्यांचे मित्र त्यांना चिडवत असत म्हणून टिळकांनी नियमित कसरत आणि व्यायाम करून एका वर्षात उत्तम शरीरयष्टी कमावली. त्यावर्षी प्रथम वर्षाच्या परीक्षेत ते नापास झाले परंतु टिळकांच्या मते ते वर्ष फुकट गेले नसून पुढील आयुष्यासाठी मानसिकदृष्ट्या तयार होण्यासाठी कामी आले.

Bal Gangadhar Tilak Information in Marathi Language

शिक्षण 

  • वयाच्या दहाव्या वर्षानंतरचे त्यांचे शिक्षण पुणे येथे झाले. त्यांनी पुण्यातील एका एंग्लो-वर्नाक्युलर शाळेत प्रवेश घेतला. येथे त्यांना अनेक प्रसिद्ध शिक्षकांच्या हाताखाली शिकण्याची संधी मिळाली, ज्याचा त्यांच्या आयुष्यावर खूप प्रभाव पडला. १८७७ मध्ये पुण्याच्या डेक्कन कॉलेजातून त्यांनी बीए ची पदवी मिळवली. संस्कुत धर्मग्रंथ, राजनीती आणि अति-भौतिक शास्त्रावरील अनेक पुस्तकांचे वाचन केले. त्यानंतर उच्च शिक्षणासाठी एल.एल.बी. च्या शाखेची निवड केली. जी सर्वांसाठी खूप आश्चर्यकारक होती.

राजकीय जीवनाची सुरुवात 

  • १८८० मध्ये, टिळक यांनी विष्णुशास्त्री चिपळूणकर आणि आगरकर यांच्या सोबतीने पुण्याला ‘न्यू इंग्लिश स्कूल’ ची स्थापना केली व १८८५ मध्ये फर्ग्युसन कॉलेज चालू केले. तसेच आगरकरांच्या मदतीने ‘मराठा’ आणि ‘केसरी’ ही दोन वृत्तपत्रे सुद्धा चालू केली. लोकांना एकत्र आणून त्यांच्या मनामध्ये राष्ट्रत्वाची भावना निर्माण करण्यासाठी त्यांनी सार्वजनिक गणेशोत्सव आणि शिवजयंती उत्सव सुरु केले. त्यांच्या नेतृत्वाखाली पहिला शिवजयंती उत्सव १८९६मध्ये रायगडावर साजरा केला गेला.
  • १८९७ साली महाराष्ट्रात प्लेगच्या साथीने धुमाकूळ घातला. तेव्हा रँड प्रशासनाने लोकांची निर्जंतुकीकरणाच्या नावाखाली अत्यंत छळवणूक केली. रँड व त्यांच्या सहकारयाच्या हत्येनंतर पुण्यात कर्फ्यू लावण्यात आला व संशयितांची धरपकड सुरु झाली. तेव्हा टिळकांनी केसरी य वृत्तपत्रात ‘सरकारचे डोके ठिकाणावर आहे का?’ आणि ‘राज्य करणे म्हणजे सूड उगवणे न्हवे’ हे अग्रलेख लिहिले. त्यामुळे ब्रिटीश सरकारने त्यांच्यावर राजद्रोहाचे दोन खटले भरले व त्यांना दोषी घोषित करून अठरा महिन्याच्या सश्रम कारावासाची शिक्षा सुनावण्यात आली.

तुरुंगवास 

  • १९०८ मध्ये सुद्धा त्यांच्यावर राजद्रोहाचा खटला भरण्यात आला व सहा वर्षाची शिक्षा ठोठावण्यात आली. या काळात त्यांना ब्रम्हदेशातील मंडालेच्या तुरुंगात ठेवण्यात आले. हा तुरुंगवास भोगत असतानाही त्यांनी ‘गीतारहस्य’ आणि ‘ओरायन, द आर्क्टिक होम ऑफ वेदाज’ हे महत्वपूर्ण ग्रंथ लिहिले. टिळकांनी निर्भीडपणे लिहिलेले लेख आणि ब्रिटीश सरकार कडून सामान्य जनतेवर होणारया अत्याचारावर वेळोवेळी उठवलेली टीकेची झोड यातून टिळकांनी ब्रिटीश साम्राज्यला कठोर प्रतिकार केला. भारतीयांमध्ये राष्ट्रत्वाची भावना निर्माण करण्यासाठी त्यांनी उभे आयुष्य खर्ची केले. म्हणूनच टिळकांना भारतीय असंतोषाचे जनक असे म्हटले जाते.

शेवटचे दिवस

  • टिळकांच्या आयुष्याची शेवटची वर्षे मात्र आजारपणात गेली. तरुणपणातील केलेल्या धकाधकीचा व मधुमेहाचा परिणाम शरीरावर झाला तरीही करारी बाणा मात्र तसाच होता. परंतु १९२० मध्ये मात्र या भारताच्या महान नेत्याचे निर्वाण झाले. त्यावेळी सर्व मुंबईतील सर्व लोकांनी बंद पाळून आपले दुःख व्यक्त केले. पंडित जवाहरलाल नेहरुंना हि बातमी कळताच त्यांनी ‘भारतातील एका तेजस्वी सूर्याचा आज अस्त झाला’ असे उद्गार काढले. मुंबईतील चौपाटीवर त्यांचा अंत्यसंस्कार करण्यात आला. त्या अंत्यसंस्काराला अनेक पुढारयांसोबत प्रचंड जनसमुदाय लोटला. असे हे थोर व्यक्तिमत्व महाराष्ट्राला लाभले याचा सर्व महाराष्ट्रीयन लोकांना अभिमान आहे.

Lokmanya Tilak Biography in Marathi – Wikipedia Language

biography history in marathi

One thought on “Bal Gangadhar Tilak Essay In Marathi Language

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *